عوارض جراحی انحراف ستون فقرات همواره برای افرادی که برای درمان مشکل اسکولیوز خود ملزم به انجام این عمل هستند، نگران کننده است. عدم آشنایی با خطرات بعد از عمل و ماندگاری عوارض ممکن است باعث ایجاد استرس برای بیماران شود و حتی روند بهبود آن ها را با اختلا مواجه کند. آیا می دانید جراحی ستون فقرات چه عوارضی دارد و آیا امکان پیشگیری از آن ها نیز وجود دارد؟

عوارض جراحی انحراف ستون فقرات
جراحی انحراف ستون فقرات یکی از جراحیهای تهاجمی است و فقط به بیمارانی توصیه میشود که انحنای جانبی ستون فقرات آنها زیاد باشد. با توجه به خطرات این جراحی و گستردگی جراحات فقط در شرایط حاد این عمل انجام خواهد شد. در ادامه برخی از خطرات بعد آن را شرح داده ایم.
پاراپلژی یا فلج شدن
در برخی موارد نادر ممکن است بیماران بعد از جراحی انحراف ستون فقرات دچار فلج و بیحسی در قسمتهای تحتانی بدن شوند. با اینکه پاراپلژی یک عارضهی نادر است اما خطرناکترین عارضهای است که ممکن است ایجاد شود. از دست دادن حس و تحرک در قسمت پایین بدن به خصوص پاها برای بیماران به عنوان یک عارضهی ویرانگر محسوب میشود به همین دلیل در حین جراحی، طناب نخاعی به چند روش تحت نظارت همزمان قرار میگیرد.
خونریزی بیش از حد
در حین جراحی انحراف ستون فقرات برش هایی در عضلات و بافتها ایجاد می شود که در صورت عدم کنترل می تواند منجر به از دست دادن خون شدیدی شود. با روش های مناسب می توان میزان خونریزی را تا حدود بسیاری کاهش داد و در مواردی احتیاج به تزریق خون وجود دارد.
به عنوان یک اقدام احتیاطی پیش از جراحی می توان مقداری از خون بیمار را دریافت و ذخیره نمود تا در حین جراحی و یا بعد از آن به وی تزریق شود.
نیاز به جراحی مجدد
به عنوان مثال ممکن است میلهها، پیچ و قلاب هایی که حین جراحی استفاده شده، بشکنند. یا اینکه مشکلات دیگری ایجاد شود که نیاز به خارج نمودن ایمپلنت ها و جایگزینی با ایمپلنت های جدید جایگزین باشد.
بدتر شدن مشکل انحراف ستون فقرات
عوارضی مانند شکستن میله ها و یا جوش نخوردن مهره ها ممکن است باعث بدتر شدن مشکل انحراف ستون فقرات شود.
بیشتر بخوانید: آیا انحراف ستون فقرات باعث دیسک کمر می شود؟
التهاب و یا دژنراسیون بافت های مجاور
در برخی موارد مشکلات ساختاری ممکن است چندین سال پس از جراحی انحراف ستون فقرات ایجاد شوند. به عنوان مثال احتمال دارد دیسک های بالا و پایین فیوژن به دلیل اینکه ستون فقرات انعطاف پذیری خود را از دست داده است، تحت فشار بیشتری قرار گیرند. این موضوع در طولانی مدت باعث تخریب دیسک ها می شود. گاهی اوقات برای ترمیم این مشکلات باید جراحی مجدد صورت بگیرد.
سندرم پشت صاف
این سندرم به دلیل آسیب به انحنای طبیعی ستون فقرات (از جلو به سمت پشت) در هنگام اصلاح انحنای پهلو به وجود می آید. تکنیک های جراحی مدرن از اصلاحات سه بعدی استفاده می نمایند در نتیجه احتمال بروز این سندرم کاهش یافته است.
پدیده میل لنگ
این عارضهی دردناک زمانی رخ می دهد که بعد از جراحی، قسمت جلوی ستون فقرات به رشد خود ادامه می دهد اما ناحیهی پشت به دلیل جراحی دیگر رشدی ندارد. پدیده میل لنگ بیشتر در جراحی هایی سالیان گذشته و روی کودکانی که در سن رشد قرار داشتند، ایجاد می شد. در حال حاضر با پیشرفت هایی که در جراحی فیوژن ایجاد شده، این عارضه کاهش یافته است.
جوش نخوردن ستون فقرات
جوش خوردن ممکن است به چند ماه و یا چند سال زمان نیاز داشته باشد اما گاهی اوقات این اتفاق رخ نمی دهد و منجر به بروز عوارضی مانند کمردرد مزمن، عود بیماری و یا شکست ایمپلنتها شود.
عفونت
با ایجاد برش روی پوست همیشه احتمال بروز عفونت وجود دارد. مصرف داروهای آنتی بیوتیک و ضدعفونی کردن محل جراحی می تواند بروز این عارضه را کاهش دهد.
نشت مایع مغزی نخاعی
با پاره شدن بافت نگه دارنده مایع نخاعی و اعصاب، مایع مغزی نخاعی دچار نشت خواهد شد. این عارضه معمولاُ با استراحت برطرف می شود اما در مواقع نادر نیاز به جراحی مجدد وجود دارد.
عوارض مرتبط با بیهوشی عمومی
اکثر جراحی های انحراف ستون فقرات با بیهوشی انجام می شود. دارو های بیهوشی بر عملکرد ریهها تاثیر می گذارد و یا منجر به بروز عفونت ریه می شوند. حالت تهوع، استفراغ، سردرد و گیجی نیز از سایر عوارض داروهای بیهوشی هستند.
مدت زمان ابتلا به عوارض بعد از جراحی انحراف ستون فقرات
عوارض بعد از عمل انحراف ستون فقرات (اسکولیوز) میتوانند متفاوت باشند و به شدت، نوع عمل جراحی، وضعیت عمومی بیمار، و روش جراحی بستگی دارند. برخی از عوارض ممکن است به زودی پس از جراحی ظاهر شوند، در حالی که برخی دیگر ممکن است در طولانی مدت بروز کنند. در ادامه مدت زمان هریک از عوارض را به صورت حدودی برای شما ذکر نموده ایم.
عوارض کوتاه مدت
- درد
- تورم
- عفونت
- نشت مایع نخاعی
عوارض میان مدت
- تاخیر در بهبود زخم
- مشکلات گوارشی
- مشکلات ادراری
- سخت بودن حرکت
عوارض بلند مدت
- شکستگی پیچ ها
- شکستگی فیکسچرها
- کاهش انعطافپذیری
- پیشرفت اسکولیوز
احتمال ابتلا به عوارض بعد از عمل انحراف ستون فقرات
درصد ابتلا به این عوارض بسته به نوع جراحی، تکنیکهای بهکار رفته، مهارت جراح، وضعیت عمومی بیمار و دیگر عوامل میتواند متفاوت باشد. به طور کلی، احتمال ابتلا به برخی از عوارض شایع بعد از این نوع جراحی در جدول زیر گردآوری شده است.

عوامل موثر در شدت عوارض جراحی انحراف ستون فقرات
با اینکه جراحی انحراف ستون فقرات در اکثر موارد با موفقیت همراه است اما عوارضی که نام بردیم در برخی از افراد ممکن است به وجود بیاید. شدت عوارض نام برده شده و احتمال بروز آن در بیماران مختلف، متفاوت است. عواملی که در بروز عوارض جراحی انحراف ستون فقرات نقش دارند عبارتند از:
- سن بیمار
- میزان انحنا و آسیبی که به دلیل انحراف ستون فقرات ایجاد شده است.
- روش جراحی
- سبک زندگی بیمار مانند چاق بودن، سیگاری بودن و یا دیابت داشتن
- وضعیت سلامت کلی بیمار پیش از جراحی
- تجربه و تخصص جراح
بیشتر بخوانید: آبهترین جراح مغز و اعصاب در تهران را بشناسید
پیشگیری از عوارض عمل انحراف ستون فقرات
عمل انحراف ستون فقرات (اسکولیوز) یک جراحی پیچیده است که برای اصلاح انحراف غیرطبیعی ستون فقرات انجام میشود. پیشگیری از عوارض پس از این عمل جراحی نیازمند مراقبتهای ویژه و رعایت توصیههای پزشکی است. در ادامه به برخی از راههای پیشگیری از عوارض بعد از عمل انحراف ستون فقرات پرداخته میشود:
انتخاب جراح مجرب: انتخاب یک جراح با تجربه و متخصص در جراحی های ستون فقرات بسیار مهم است. جراح با تجربه می تواند با دقت بیشتری عمل را انجام داده و ریسک عوارض را کاهش دهد.
رعایت دستورات پزشکی: پیروی دقیق از دستورات و توصیههای پزشک بعد از عمل، از جمله مصرف داروها، محدودیت های حرکتی و برنامه های بازتوانی، بسیار مهم است.
مراقبت های پس از جراحی: لازم است تا زمان حدودی کامل مراقبت بعد از جراحی انحراف ستون فقرات را به صورت دقیق اجرا کرده و به آن ها توجه کنید.
فیزیوتراپی: شروع به موقع و منظم برنامه های فیزیوتراپی و بازتوانی به بهبود حرکت و قدرت عضلات کمک می کند و از بروز مشکلات حرکتی جلوگیری می کند.
تغذیه مناسب: مصرف غذاهای مغذی و متعادل که حاوی پروتئین، ویتامین ها و مواد معدنی کافی هستند، می تواند به بهبودی سریع تر زخم و تقویت سیستم ایمنی کمک کند.
مراقبت از وضعیت بدن: حفظ وضعیت صحیح بدن در همه حال (نشستن، ایستادن، خوابیدن) برای جلوگیری از فشار اضافی بر ستون فقرات مهم است. استفاده از وسایل کمکی مانند بالش های طبی و پشتی های ارتوپدی می تواند مفید باشد.
استفاده از بریس (Brace): در برخی موارد، استفاده از بریس (کمربند طبی) تجویز می شود که به تثبیت ستون فقرات و جلوگیری از حرکت های ناخواسته کمک می کند.
معاینات منظم پزشکی: حضور در جلسات پیگیری و معاینات منظم پزشکی برای ارزیابی روند بهبودی و تشخیص به موقع مشکلات احتمالی بسیار حیاتی است.
توجه به علائم هشداردهنده: آگاهی از علائم هشداردهنده مانند تب، افزایش درد ناگهانی، تورم یا قرمزی در محل جراحی و مشکل در تنفس و مراجعه فوری به پزشک در صورت بروز این علائم می تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
آیا جراحی انحراف ستون فقرات عوارض خطرناکی دارد؟
روشهای جراحی که در حال حاضر به کار برده میشوند نسبت به روشهای پیشین از ایمنی بیشتری برخوردار هستند و عوارض جانبی کمتری بر جای میگذارند. جراحی انحراف ستون فقرات به دلیل اینکه محل جراحی در تزدیک نخاع قرار دارد باید توسط یک جراح با تجربه و متخصص انجام شود. در این مقاله به تعدادی از عوارض و خطرات جراحی انحراف ستون فقرات اشاره شد که پیش از جراحی باید نسبت به آنها آگاهی داشته باشید.
سوالات متداول عوارض جراحی انحراف ستون فقرات
افراد با سن بالا و کسانی که مراقبت های بعد از عمل را رعایت کنند احتمالا در خطر ابتلا به عوارض قرار خواهند گرفت.
این عمل مانند بسیاری از عمل های جراحی دارای خطراتی است و احتمال بروز برخی عوارض برای آن وجود دارد.
عوارض بعد از عمل انحراف ستون فقرات (اسکولیوز) میتوانند متفاوت باشند و به شدت، نوع عمل جراحی، وضعیت عمومی بیمار، و روش جراحی بستگی دارند.
