درمان تومور نخاع یکی از چالش برانگیزترین مباحث در حوزه علوم پزشکی و نورولوژی بوده که نیازمند تشخیص دقیق، برنامه ریزی درمانی جامع و همکاری تیمی بین متخصصان مختلف می باشد. این تومورها بسته به نوع، محل قرارگیری و سرعت رشدشان تاثیرات شدیدی بر عملکرد سیستم عصبی مرکزی دارند و در صورت عدم درمان به اختلالات حرکتی، حسی و حتی ناتوانی های جدی منجر می شوند. آیا همه تومورهای نخاعی به جراحی نیاز دارند؟ یا میتوان برخی از آنها را با روش های غیرجراحی مانند رادیوتراپی یا درمان های دارویی کنترل کرد؟ در این مقاله قصد داریم به بررسی جامع روشهای تشخیص و درمان تومور نخاع بپردازیم پس با ما همراه باشید.
روشهای تشخیص تومور نخاعی
تشخیص تومور نخاعی پس از احساس وجود علائم و با معاینه بالینی آغاز می شود و بهترین جراح مغز و اعصاب تهران پس از بررسی تاریخچه پزشکی، ارزیابی دقیق و کامل عصبی را آغاز می کند. از جمله رایج ترین روشهایی که برای تشخیص تومور نخاعی مورد استفاده قرار می گیرند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
عکسبرداری
روشهای مختلف عکسبرداری شامل سی تی اسکن و ام آر آی جزو بهترین روشهای تشخیصی تومور نخاعی است. بهتر است بدانید رادیولوژی یا عکسبرداری تنها تغییراتی که در استخوان ها به وجود می آید را نشان می دهد. در صورتیکه تومورها در مراحل اولیه باشند، ممکن است تاثیری روی استخوان ها نداشته باشد و قابل تشخیص نباشند. در حالت کلی دقیق ترین روش تشخیصی برای این بیماری شامل روش تصویربرداری تشدید مغناطیسی یا ام آر آی است.
بیوپسی تومور نخاعی
بیوپسی یا نمونه برداری از بافت یکی از دقیق ترین و پرکاربردترین روشهای تشخیص تومور نخاعی است. در مواردی پزشک برای تشخیص نوع دقیق تومور نخاع اقدام به انجام بیوپسی می کند. در این روش یک نمونه از بافت کوچک مورد بررسی و آزمایش زیر میکروسکوپ قرار می گیرد و پزشک تشخیص نهایی در رابطه با این بیماری می دهد.
در بیشتر موارد بیوپسی از طریق عمل جراحی انجام می شود اما در دیگر موارد پزشک با استفاده از یک سوزن همراه با تصویربرداری برای انجام این روش استفاده می کند. توجه داشته باشید برای تومورهای نخاعی که حاصل از متاستاز سرطان ایجاد شده در سایر بخش های بدن هستند، انجام نمونه برداری لازم نیست.
ام آر آی ستون فقرات
ام آر آی از ستون فقرات یکی دیگر از روشهای تشخیص بوده که در آن تصاویر دقیقی از نواحی ستون فقرات، نخاع و اعصاب برداشته می شود. این روش برای تشخیص تومورهای نخاع و بافت های اطراف آن مورد استفاده قرار می گیرد. در اغلب موارد از یک ماده حاجب یا کنتراست (Contrast Agent) که به شکل وریدی در دست یا ساعد تزریق می شود، برای مشخص کردن دقیق تر بافت ها کمک گرفته می شود.
توموگرافی کامپیوتری (CT)
توموگرافی کامپیوتری (CT) به آزمایشی گفته می شود که در آن با استفاده از پرتو باریک تابش یا Radiation برای عکس برداری دقیق از ستون فقرات استفاده می شود. در برخی موارد، این پرتو در مواردی با یک رنگ تزریقی ترکیب می شود تا تغییرات غیرطبیعی در کانال نخاعی راحت تر مشاهده شود. لازم به ذکر است این روش در قیاس با سایر روش ها کاربرد کمتری دارد.
روشهای درمان تومور نخاع
بهتر است بدانید برای درمان این بیماری نیاز به نظردهی متخصصان جراحی ستون فقرات، انکولوژیست پرتوشناسی، انکولوژیست پزشکی و سایر متخصصان وجود دارد. روشهای درمان این بیماری شامل روشهای تهاجمی مانند جراحی و روشهای غیرجراحی شامل شیمی درمانی و پرتودرمانی است. در ادامه به شکل دقیق به بررسی هر یک از این روش ها خواهیم پرداخت.
عمل جراحی تومور نخاعی
عمل جراحی تومور نخاعی یکی از بهترین روشهای درمان تومور نخاع بوده که طی آن تومورهایی که موجب بروز آسیب نخاعی می شود، برداشته می شوند. امروزه با بهره مندی از تکنولوژی و تجهیزات به روز، امکان دسترسی به تومورهایی که در گذشته غیرقابل دسترس بوده را امکان پذیر شده است. همچنین وجود میکروسکوپ های قدرتمند تشخیص تومور از بافت سالم را آسان تر کرده است.
با بهره مندی از این تکنولوژی، پزشکان روی عملکرد نخاع و سایر مناطق عصبی نظارت داشته تا آسیب های احتمالی در حین جراحی را به حداقل برسانند. انجام عمل جراحی به نوع تومور بستگی دارد و در مواردی که تومور نخاعی در مراحل اولیه خود قرار داشته باشد، میتوان آن را به شکل کامل و از طریق جراحی برداشت.
بیشتر بخوانید: بهترین روشهای درمان فتق دیسک کمر
شیمی درمانی
شیمی درمانی یک درمان رایج و موثر برای تومور نخاع است که طی آن از برخی داروها به شکل تزریقی یا خوراکی برای از بین بردن سلول های سرطانی یا توقف رشد آنها استفاده می شود. بهتر است بدانید شیمی درمانی در مواردی به تنهایی یا به عنوان درمان همزمان یا مکمل روشهای جراحی یا پرتو درمانی مورد استفاده قرار می گیرد.
پرتو درمانی
درمان تومور نخاعی با پرتو درمانی معمولا یک روش درمانی مکمل است که برای از بین بردن تومورهای باقی مانده پس از جراحی مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین از این روش برای افرادی که کاندیدای مناسبی برای جراحی نیستند و جراحی عوارض زیادی برای آنها به همراه دارد، استفاده می شود. ممکن است این روش درمانی با برخی عوارض مانند تهوع و استفراغ همراه بوده که معمولا پزشک با داروها این عوارض را کنترل می کند.
داروهای استروئیدی
در مواردی که تومور نخاعی به طناب نخاعی فشار وارد کند، پزشک برای کاهش درد، مصرف داروهای کورتیکواستروئید مانند دگزامتازون را تجویز می کند. این دسته از تومورها نیاز به درمان سریع دارند و تشخیص تومور نخاعی به شکل سریع به داشتن درمان موثر کمک خواهد کرد.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، تومور نخاعی به رشد غیرطبیعی سلول ها در ناحیه نخاع اطلاق می شود که به دو صورت خوش خیم (غیرسرطانی) و بدخیم (سرطانی) وجود دارد. به دلیل حساسیت بالای این ناحیه، لازم است تشخیص و درمان تومور نخاعی به سرعت انجام شود. روش نمونه برداری و انواع روشهای عکسبرداری شامل سی تی اسکن و ام آر آی پس از معاینه فیزیکی و عصبی از جمله روشهای تشخیص این بیماری است. همچنین برای درمان این بیماری از روشهای جراحی، شیمی درمانی، پرتودرمانی و دارودرمانی استفاده می شود.
