درمان شکستگی مهره کمر یکی از موضوعات مهم در حوزه آسیب های ستون فقرات بوده که توجه جدی و پیگیری دقیق را می طلبد. این نوع شکستگی بر اثر ضربه های شدید، تصادفات، سقوط از ارتفاع یا حتی در اثر پوکی استخوان رخ می دهد و بسته به شدت آسیب از یک درد خفیف تا ناتوانی شدید در حرکت متغیر می باشد. اما چه زمانی شکستگی مهره کمر نیاز به جراحی دارد و چه زمانی میتوان با روش های غیرجراحی آن را درمان کرد؟ در ادامه به بررسی کامل علل و علائم شکستگی مهره کمر، روشهای تشخیص، انواع درمان های غیرجراحی و جراحی، روند بهبودی، مراقبت های پس از درمان و نکاتی برای پیشگیری از آسیب های مشابه خواهیم پرداخت پس با ما همراه باشید.
روشهای تشخیص شکستگی مهره کمر
شکستگی مهره های کمر یکی از آسیب های جدی ستون فقرات بوده که تشخیص دقیق و به موقع آن، نقش بسیار مهمی در انتخاب روش درمان و جلوگیری از عوارض جبران ناپذیر دارد. گاهی اوقات این نوع شکستگی با علائمی مثل درد ناگهانی، محدودیت در حرکت یا تغییر شکل در ستون فقرات همراه است اما تشخیص قطعی آن تنها از طریق معاینه و ابزارهای دقیق پزشکی امکان پذیر است که در این شرایط توصیه می شود که به بهترین جراح مغز و اعصاب تهران مراجعه نمایید. حال در ادامه به بهترین روشهای تشخیص شکستگی مهره کمر اشاره می نماییم:
معاینه فیزیکی و بررسی عصبی
اولین قدم برای تشخیص، انجام معاینه فیزیکی توسط پزشک است. در این مرحله پزشک نواحی حساس، دردناک یا دچار تغییر شکل را بررسی می کند. همچنین تست های عصبی برای بررسی عملکرد اندام ها و بررسی آسیب به نخاع یا اعصاب انجام می شود تا مشخص شود حرکت، احساس یا واکنش های طبیعی بدن دچار اختلال شده اند یا خیر.
تصویربرداری با اشعه ایکس (X-ray)
رادیوگرافی با اشعه ایکس یکی از ابتدایی ترین روش های تصویربرداری برای بررسی مهره های شکسته یا تغییرات غیرطبیعی در ساختار استخوانی ستون فقرات است. این روش در مواردی مانند شکستگی های ناشی از خم شدن یا کشش ناگهانی کاربرد زیادی دارد و به سرعت وضعیت کلی مهره ها را مشخص می کند.
سی تی اسکن (CT Scan)
سی تی اسکن با ترکیب اشعه ایکس و کامپیوتر، تصاویری دقیق و چندبُعدی از استخوان ها و ساختار ستون فقرات ارائه می دهد. در مواردی که شکستگی پیچیده یا در نواحی خاصی باشد، سی تی اسکن به پزشک کمک می کند تا میزان جابجایی یا درگیری با کانال نخاعی را به وضوح ببیند.
ام آر آی (MRI)
ام آر آی با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویری دقیق از بافت های نرم مانند نخاع، اعصاب، دیسک ها و رباط ها تهیه می کند. این روش برای تشخیص آسیب هایی که در اشعه ایکس یا سی تی اسکن دیده نمی شوند مانند فشار روی نخاع یا پارگی رباط ها بسیار کاربردی است. البته لازم به ذکر است در برخی موارد برای وضوح بیشتر، ماده کنتراست تزریق می شود.
اسکن تراکم استخوان (DEXA)
این آزمایش بیشتر برای بیمارانی انجام می شود که مشکوک به پوکی استخوان هستند، چرا که ضعف تراکم استخوان ممکن است علت اصلی شکستگی مهره ها باشد. با بررسی میزان تراکم استخوان، پزشک هم علت زمینه ای شکستگی را شناسایی می کند و هم اقدامات لازم برای جلوگیری از شکستگی های بعدی را در نظر بگیرد.
روشهای درمان شکستگی مهره کمر
این نوع شکستگی ها با توجه به شدت و نوع آسیب، روش های مختلفی برای درمان دارند که به صورت غیرجراحی یا جراحی اجرا می شوند. انتخاب بهترین روش درمانی به شرایط بیمار، میزان شکستگی و احتمال آسیب به نخاع دارد. در ادامه به بررسی اصلی ترین روشهای درمان شکستگی مهره کمر می پردازیم.
مصرف دارو
در بسیاری از موارد، شکستگی های مهره کمر با درد همراه بوده که برای کاهش این درد معمولا مصرف داروهای مسکن و ضدالتهاب را تجویز می کنند. این داروها به کنترل درد و تسریع روند بهبود کمک کرده و امکان انجام فعالیت های روزانه را با کمترین ناراحتی فراهم می کنند. بهتر است بدانید تجویز داروها با دوزهای کم شروع شده و در صورت نیاز داروهای قوی تر نیز تجویز می شود.
استفاده از بریس (کمربند طبی)
بریس ها یا کمربندهای طبی با محدود کردن حرکات ستون فقرات از مهره های آسیب دیده حمایت کرده و به فرآیند بهبودی کمک می کنند. این ابزارها برای شکستگی های پایدار تجویز می شوند و با کاهش فشار روی مهره ها، درد را کاهش داده و از آسیب بیشتر جلوگیری می کنند. بریس ها برای مدت زمان محدود استفاده می شوند تا از وابستگی طولانی مدت جلوگیری شود.
بیشتر بخوانید: روشهای درمان تومور نخاع
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یکی از مهمترین روشهای درمان شکستگی مهره کمر می باشد که به تقویت عضلات حمایت کننده از ستون فقرات و بهبود انعطاف پذیری بدن کمک می کند. برنامه های تمرینی تحت نظر متخصص فیزیوتراپی طراحی می شوند تا فرد بتواند به تدریج به فعالیت های روزمره بازگردد و از بروز مشکلات ثانویه مانند تغییر وضعیت ستون فقرات جلوگیری شود.
اوزون تراپی
این روش کم تهاجمی شامل تزریق گاز اوزون به دیسک های آسیب دیده و بافت های اطراف آن است که جزو بهترین روشهای درمان شکستگی مهره کمر می باشد. ازون با کاهش حجم دیسک و کاهش فشار بر روی اعصاب موجب کاهش درد و التهاب می شود. مزیت اصلی این روش، سرپایی بودن، کاهش دوره نقاهت و هزینه کمتر نسبت به جراحی است.
بلوک عصبی
در مواردی که درمان های دیگر موثر نباشند، پزشک ممکن است تزریق داروی بی حسی و استروئید به ناحیه آسیب دیده را پیشنهاد دهد. این روش به منظور تسکین درد شدید و بهبود عملکرد بیمار انجام می شود و با کمک تجهیزات تصویربرداری برای دقت بیشتر تزریق صورت می گیرد.
لیزر درمانی
لیزر درمانی برای کاهش فشار روی عصب های ستون فقرات که منجر به درد و بی حسی می شوند، کاربرد دارد. این روش به ویژه در مشکلاتی مثل فتق دیسک و سیاتیک مفید بوده و با هدف کاهش التهاب و بازسازی بافت ها مورد استفاده قرار می گیرد.
بیشتر بخوانید: بهترین روشهای درمان فتق دیسک کمر
جراحی شکستگی مهره کمر
در صورتی که شکستگی باعث خطر آسیب به نخاع شود یا درد بیمار با روش های غیرجراحی بهبود نیابد، انجام جراحی لازم خواهد بود. رایج ترین جراحی ها شامل ورتبروپلاستی و کیفوپلاستی هستند که با تزریق سیمان استخوانی به مهره های شکسته، پایداری ستون فقرات را افزایش می دهند و درد را کاهش می دهند.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، شکستگی مهره های کمر نیازمند تشخیص دقیق و انتخاب روش درمانی مناسب بر اساس شدت و نوع آسیب دیدگی است. روش های تشخیص شامل معاینه بالینی و تصویربرداری هایی مانند رادیولوژی و MRI می باشند که به پزشک کمک می کنند میزان و محل شکستگی را به خوبی ارزیابی کند. درمان شکستگی مهره کمر به دو دسته کلی غیرجراحی و جراحی تقسیم می شود. درمان های غیرجراحی مانند استفاده از بریس، فیزیوتراپی، دارودرمانی و تزریق اوزون بوده و در موارد شکستگی های ناپایدار یا همراه با خطر آسیب نخاعی، جراحی هایی مانند کیفوپلاستی و ورتبروپلاستی ضروری است.
