روشهای درمان آرتروز کمر از جمله موضوعاتی بوده که به دلیل شیوع گسترده این بیماری در میان افراد میانسال و سالمند اهمیت ویژه ای دارد. آرتروز کمر نوعی بیماری مفصلی بوده که باعث تخریب غضروف بین مهره ها و ایجاد درد، التهاب و محدودیت حرکتی در ناحیه ستون فقرات می شود. امروزه با پیشرفت علم پزشکی، روشهای گوناگونی برای تشخیص و درمان آرتروز کمر وجود دارد که شامل تکنیک های تصویربرداری، آزمایش و همچنین روشهای درمانی متنوعی مانند دارو درمانی، فیزیوتراپی، ورزش های تخصصی و در برخی موارد جراحی می باشد. در این مقاله به بررسی جدیدترین روشهای تشخیص و درمان آرتروز کمر می پردازیم پس با ما همراه باشید.
روشهای تشخیص آرتروز کمر
تشخیص صحیح و به موقع این بیماری، نقش بسزایی در کاهش درد، جلوگیری از پیشرفت بیماری و انتخاب بهترین روشهای درمانی دارد. ابتدا در صورت مشاهده علائم این عارضه باید به بهترین جراح مغز و اعصاب تهران مراجعه نمایید تا پزشک با استفاده از معاینه فیزیکی، وضعیت شما عزیزان را بررسی نماید و سپس از روشهای تصویربرداری و آزمایشات تشخیصی دقیق تر استفاده می کنند. به طور کلی روشهای تشخیص آرتروز کمر به شرح زیر است:
معاینه بالینی
پزشک ابتدا با انجام یک معاینه فیزیکی دقیق، وضعیت عمومی ستون فقرات و علائم احتمالی آرتروز را بررسی می کند. این معاینه شامل موارد زیر است:
- تست های حرکتی و عملکردی
- تشخیص نقاط حساس و دردناک
- ارزیابی قدرت عضلات و علائم عصبی
- بررسی دامنه حرکتی و انعطاف پذیری کمر
اشعه ایکس (X-ray)
اشعه ایکس یکی از رایج ترین روشهای تصویربرداری برای بررسی تغییرات ساختاری ستون فقرات میی باشد. کاهش فضای بین مهره ها، ایجاد زائده های استخوانی (استئوفیتها)، ناهنجاری های مفاصل فاست و تغییرات ناشی از سایش استخوان ها در این روش قابل مشاهده هستند.
ام آر آی (MRI)
برای بررسی دقیق تر دیسک های بین مهره ای، اعصاب نخاعی، رباط ها و مفاصل فاست از روش ام آر آی استفاده می شود. با استفاده از این روش بیرون زدگی یا تحلیل رفتن دیسک ها، التهاب مفاصل و فشار روی اعصاب مشاهده می شود. پزشکان به دلیل دقت بالای این روش، برای بررسی شدت آرتروز از آن استفاده می کنند.
سی تی اسکن (CT-Scan)
اگر نیاز به تصاویر دقیق تری از ستون فقرات باشد، از روش سی تی اسکن استفاده می شود. بهتر است بدانید این روش جزئیات بیشتری ارائه می دهد و روشی موثر برای شناسایی ناهنجاری های استخوانی، تنگی کانال نخاعی و تغییرات مفاصل است.
میلوگرافی
در این روش، ماده مخصوصی به کانال نخاعی تزریق شده، سپس با استفاده از اشعه ایکس یا سی تی اسکن بررسی می شود. پزشک با استفاده از میلوگرافی، فشار روی اعصاب نخاعی، تنگی کانال نخاعی و تغییرات ستون فقرات را تشخیص می دهد.
بیشتر بخوانید: روشهای درمان سرخوردگی مهره کمر
اسکن استخوان (Bone Scan)
بهتر است بدانید این روش برای بررسی فعالیت های غیرعادی استخوانی مانند التهاب ناشی از آرتروز، عفونت یا شکستگی های ناشی از پوکی استخوان کاربرد دارد. در این روش ماده رادیواکتیو ضعیفی به بدن تزریق شده و سپس از طریق دوربین های مخصوص، میزان جذب آن در استخوان ها بررسی می شود.
آزمایش های تشخیصی
در برخی موارد علاوه بر معاینه فیزیکی و تصویربرداری، از آزمایش های زیر برای بررسی این عارضه استفاده می شود:
- آزمایش خون
- تزریق بلوک عصبی تشخیصی
- تست هدایت عصبی و الکترومیوگرافی (EMG)
روشهای درمان آرتروز کمر
آرتروز کمر یکی از شایع ترین مشکلات اسکلتی-عضلانی بوده که باعث درد مزمن، کاهش انعطاف پذیری و محدودیت حرکتی می شود. این بیماری به دلیل فرسایش تدریجی غضروف بین مهره ها ایجاد می شود و فعالیت های روزمره را تحت تاثیر قرار می دهد. به طور کلی روشهای متعددی برای درمان آرتروز کمر وجود دارد که در ادامه به مهمترین آنها اشاره می نماییم:
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یکی از مهمترین روشهای درمان آرتروز کمر است. متخصص فیزیوتراپی با ارائه تمرینات کششی و تقویتی منجر به تقویت ستون فقرات شده و دامنه حرکتی را بهبود می بخشد. این تمرینات شامل تمرینات تقویتی، تمرینات کششی، تمرینات تعادلی می باشد. البته لازم به ذکر است فیزیوتراپی شامل تکنیک هایی مانند ماساژ، الکتروتراپی و آب درمانی نیز می باشد که در کاهش درد و التهاب بسیار موثر است.
کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی
بهتر است بدانید اضافه وزن باعث وارد شدن فشار زیاد بر مفاصل کمر و تشدید علائم آرتروز می شود و کاهش وزن میزان زیادی از درد و التهاب کمر را می کاهد. بنابراین برای دستیابی به این روش از رژیم غذایی سالم و ورزش منظم پیروی کنید. البته لازم به ذکر است ترک عادات ناسالم مانند سیگار کشیدن و نشستن های طولانی مدت نیز منجر به کاهش علائم می شود.
داروهای ضد التهاب
بهتر است بدانید داروهای مختلفی برای کاهش درد و التهاب ناشی از آرتروز کمر استفاده می شوند. به طور کلی داروهای ضدالتهاب برای درمان آرتروز کمر به شرح زیر است:
- مکمل های تقویتی مانند گلوکزامین و کندرویتین
- مسکن های موضعی مانند کرم ها و ژل های ضد درد
- داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن و ناپروکسن
توجه: داروهای ذکر شده در بالا باید تحت نظر پزشک مصرف شوند تا از عوارض جانبی آنها جلوگیری شود.
استفاده از سرما و گرما
یکی دیگر از روشهای درمان آرتروز کمر، استفاده از کمپرس سرد و گرم است. کمپرس سرد منجر به کاهش التهاب و بی حس کردن ناحیه دردناک و استفاده از کمپرس گرم باعث افزایش جریان خون و کاهش سفتی عضلات می گردد.
تزریقات موضعی (اپیدورال و هیالورونیک اسید)
در موارد شدیدتر و در صورتی که سایر روشهای درمانی موثر نباشد، پزشک تزریقات مستقیم به داخل مفصل یا فضای اپیدورال را توصیه می کند:
- تزریق استروئید: کاهش التهاب و درد برای مدت طولانی
- تزریق اسید هیالورونیک: کمک به بهبود روان کنندگی مفاصل و کاهش سایش استخوان ها
استفاده از کمربند های طبی و بریس ها
بهتر است بدانید کمربندهای طبی با تثبیت ستون فقرات و کاهش فشار بر روی مفاصل منجر به کاهش درد می شود. البته این ابزارها باید تحت نظر پزشک و در شرایط مناسب استفاده شوند تا منجر به جلوگیری از ضعف عضلات شوند.
روشهای جایگزین و مکمل
برخی روشهای طبیعی و جایگزین منجر به بهبود علائم این عارضه می گردد. به طور کلی روشهای جایگزین به شرح زیر است:
- طب سوزنی: تحریک نقاط خاصی از بدن برای کاهش درد
- ماساژ درمانی: کاهش تنش عضلانی و افزایش گردش خون
- تمرینات مدیتیشن و یوگا: بهبود انعطاف پذیری و کاهش استرس
ببیشتر بخوانید: دیسک کمر چیست؟
جراحی
در صورتی که سایر روشهای درمانی موثر نباشند، روشهای جراحی مورد بررسی قرار می گیرند. به طور کلی جراحی آخرین گزینه درمان آرتروز کمر بوده و تنها در موارد خاص و پیشرفته توصیه می شود.
- جراحی تعویض دیسک: جایگزینی دیسک آسیب دیده با یک ایمپلنت مصنوعی
- جراحی فیوژن ستون فقرات: تثبیت مهره ها برای جلوگیری از حرکت های دردناک
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، آرتروز کمر یک بیماری مزمن بوده که باعث درد و کاهش تحرک می شود، اما با استفاده روش های درمانی مناسب میتوانید علائم این عارضه را کاهش دهید. روشهای درمان آرتروز کمر شامل فیزیوتراپی، ورزش های تقویتی، کاهش وزن و مصرف داروهای ضدالتهاب هستند که به کاهش درد و بهبود عملکرد مفاصل کمک می کنند. البته در موارد شدیدتر، تزریقات موضعی یا جراحی برای درمان آرتروز کمر ضروری است.
