جراحی دیسک گردن یکی از روشهای درمانی موثر برای افرادی بوده که از دردهای شدید گردن، بی حسی دست ها یا ضعف عضلانی ناشی از فشار دیسک بین مهره ای بر روی نخاع یا اعصاب رنج می برند. این نوع جراحی زمانی توصیه می شود که درمان های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، دارو و استراحت نتوانند علائم را کنترل کنند. اما واقعا چه زمانی نیاز به جراحی دیسک گردن داریم؟ آیا همه افراد با بیرون زدگی دیسک باید زیر تیغ جراحی بروند یا فقط گروه خاصی از بیماران کاندید این روش هستند؟ در این مقاله به بررسی دلایل انجام جراحی دیسک گردن، علائم هشداردهنده، روشهای مختلف جراحی، مزایا و عوارض احتمالی، مراقبت های بعد از عمل خواهیم پرداخت پس با ما همراه باشید.
عمل دیسک گردن چیست؟
جراحی دیسک گردن یک روش برای برداشتن فشار از روی اعصاب یا نخاع در ناحیه گردن است که به دلیل فتق دیسک یا ساییدگی مهره های گردن ایجاد می شود. وقتی دیسک بین مهره ای گردن دچار بیرون زدگی یا پارگی شود به ریشه های عصبی یا نخاع فشار وارد کرده و باعث درد گردن، بی حسی یا ضعف در دست ها و حتی پاها می شود. اگر این علائم با درمان های غیرجراحی مانند دارو، فیزیوتراپی یا تزریق بهبود نیابد، جراحی توصیه می شود.
هدف از این جراحی کاهش درد، بهبود عملکرد عصبی و جلوگیری از آسیب های بیشتر است. دوران نقاهت چند هفته تا چند ماه طول می کشد و با توجه به شرایط بیمار نیاز به فیزیوتراپی یا استفاده از گردن بند طبی خواهد بود.
انواع جراحی دیسک گردن
جراحی دیسک گردن با توجه به محل آسیب دیدگی، شدت علائم و وضعیت ستون فقرات متفاوت هستند. در ادامه رایج ترین روش های جراحی دیسک گردن را توضیح می دهیم.
- دیسککتومی قدامی گردن: این روش رایج ترین نوع جراحی دیسک گردن است. در این روش جراح از جلوی گردن وارد شده، دیسک آسیب دیده را خارج می کند. سپس برای حفظ پایداری ستون فقرات، فضای خالی بین مهره ها با استفاده از پیوند استخوان پر می شود. این عمل باعث جوش خوردن دو مهره مجاور می شود و حرکت بین آنها متوقف می گردد.
- جایگزینی دیسک گردن: در این روش نیز جراح از جلوی گردن وارد می شود و دیسک آسیب دیده را برمی دارد اما به جای جوش دادن مهره ها یک دیسک مصنوعی در محل قرار می دهد. این دیسک مصنوعی مانند یک مفصل عمل می کند و حرکت طبیعی بین مهره ها را حفظ می کند.
- دیسککتومی خلفی گردن: در این روش، جراح از پشت گردن وارد می شود تا دیسک بیرون زده یا فشار روی اعصاب را کاهش دهد. این روش بیشتر برای دیسک هایی که به سمت عقب یا کناره بیرون زده اند مناسب است.
- لامینکتومی گردن: اگر فشار روی نخاع به دلیل تنگی کانال نخاعی یا رشد بیش از حد استخوان باشد، جراح قسمت پشتی مهره ها را برمیدارد تا فضای نخاع باز شود. بهتر است بدانید این روش بیشتر در بیماران مبتلا به میلوپاتی گردنی کاربرد دارد.
نحوه انجام جراحی دیسک گردن
عمل دیسک گردن با دقت بالا و تحت شرایط استریل در اتاق عمل انجام می شود. با توجه به نوع جراح مراحل کمی متفاوت هستند اما در بیشتر موارد مراحل کلی عمل به صورت زیر است.
- بیمار تحت بیهوشی کامل قرار می گیرد تا در طول عمل هیچ احساس و هوشیاری نداشته باشد. جراح ناحیه گردن را ضدعفونی کرده و برش کوچکی 3 تا 5 سانتی متر در جلوی گردن نزدیک به خط چانه یا ترقوه ایجاد می کند. عضلات و بافت ها به آرامی کنار زده می شوند تا به ستون فقرات گردنی دسترسی پیدا شود.
- جراح مهره های گردنی را شناسایی می کند و با استفاده از میکروسکوپ جراحی یا سیستم تصویربرداری، دیسک بین مهره ای آسیب دیده را پیدا می کند. دیسک بیرون زده یا خراب به طور کامل یا جزئی خارج می شود. اگر فشار بر اعصاب یا نخاع وجود داشته باشد، این فشار برطرف می گردد. گاهی اوقات بافت های زاید یا زائده های استخوانی نیز برداشته می شوند.
- در روش فیوژن، فضای خالی بین مهره ها با استفاده از پیوند استخوان یا پلاک های فلزی پر می شود تا مهره ها به هم جوش بخورند و در روش دیسک مصنوعی، یک مفصل مکانیکی جای دیسک برداشته شده را می گیرد تا حرکت طبیعی مهره ها حفظ شود.
- پس از اطمینان از قرارگیری صحیح وسایل و توقف خونریزی، بافت ها و پوست بخیه زده می شوند. گاهی لوله تخلیه برای جلوگیری از تجمع خون زیر پوست گذاشته می شود. بیمار به اتاق ریکاوری منتقل می شود تا تحت نظر قرار گیرد. علائم حیاتی، وضعیت عصبی و درد بیمار بررسی می شود و بیشتر بیماران طی 1 تا 2 روز مرخص می شوند.
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از جراحی دیسک گردن
مزایای جراحی دیسک گردن
جراحی دیسک گردن زمانی انجام می شود که درمان های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، دارو یا تزریق پاسخ مناسبی ندهند و بیمار همچنان دچار درد شدید، بی حسی، ضعف عضلانی یا علائم فشردگی نخاع باشد. این جراحی دارای مزایای زیادی بوده و اغلب موارد نتایج بسیار موفقی را به همراه دارد. به طور کلی مزایای این جراحی به شرح زیر است:
- بهبود حس و قدرت عضلات
- افزایش کیفیت خواب و زندگی
- بهبود حرکت و عملکرد اندام ها
- جلوگیری از آسیب بیشتر به نخاع
- اصلاح ساختار و ثبات ستون فقرات
- کاهش نیاز به مصرف داروهای مسکن
- کاهش یا از بین رفتن درد گردن و دست ها
- بازگشت توانایی انجام فعالیت های روزمره
- جلوگیری از پیشرفت بیماری و عوارض عصبی
- بهبود سریع نسبت به درمان های طولانی مدت غیر جراحی
عوارض جراحی دیسک گردن
این جراحی در بسیاری از موارد نتایج موفقیت آمیزی به همراه دارد اما مانند هر عمل جراحی دیگر با برخی عوارض و خطرات همراه است. آگاهی از این عوارض به بیماران کمک می کند تا تصمیم آگاهانه تری در مورد انجام عمل بگیرند و مراقبت های پس از جراحی را جدی تر دنبال کنند. عوارض جراحی دیسک گردن به شرح زیر است:
- خونریزی
- لخته شدن خون
- عفونت محل جراحی
- نیاز به جراحی مجدد
- جوش نخوردن مهره ها
- نشت مایع مغزی-نخاعی
- درد مزمن پس از جراحی
- شکست ایمپلنت یا پیچ و پلاک ها
- بی حسی یا ضعف موقت یا دائمی
- خشکی یا محدودیت حرکت گردن
- آسیب به نخاع یا ریشه های عصبی
- تشکیل زائده استخوانی در محل جراحی
- واکنش بدن به مواد مصنوعی در صورت استفاده از دیسک مصنوعی
جراحی دیسک گردن برای چه افرادی انجام می شود؟
این جراحی برای افرادی انجام می شود که دچار فشار قابل توجه بر روی اعصاب یا نخاع گردنی هستند و با درمان های غیرجراحی بهبود نیافته اند. این بیماران علائم شدیدی دارند که زندگی روزمره شان را مختل کرده است. در ادامه گروه هایی که کاندیدای مناسب برای جراحی دیسک گردن محسوب می شوند معرفی شده اند.
- بیمارانی که دچار بی حسی، گزگز یا سوزن سوزن شدن در دست ها یا بازوها هستند.
- افرادی با ضعف عضلانی در اندام های فوقانی که نشانه آسیب به ریشه های عصبی است.
- افرادی که به دلیل فتق دیسک یا تنگی کانال نخاعی، کاهش عملکرد روزانه یا کیفیت زندگی دارند.
- افرادی که دچار درد شدید و مزمن گردن هستند که به دارو، فیزیوتراپی یا تزریق پاسخ نداده است.
- بیماران مبتلا به میلوپاتی گردنی که با علائمی مانند ناپایداری در راه رفتن، کاهش مهارت های حرکتی ظریف و بی اختیاری هستند.
- بیمارانی که دچار دیسک گردنی با بیرون زدگی شدید یا زائده های استخوانی هستند که روی نخاع یا اعصاب فشار وارد کرده اند.
هزینه عمل جراحی دیسک گردن
هزینه عمل جراحی دیسک گردن با توجه به عوامل مختلفی مانند نوع جراحی، تعداد مهره های درگیر، نوع بیمارستان دولتی یا خصوصی، تجهیزات مورد استفاده و مدت بستری متفاوت است. همچنین پوشش بیمه، دستمزد جراح و شرایط بالینی بیمار نیز در تعیین هزینه نهایی نقش دارند. با توجه به حساسیت بالای این نوع جراحی و اهمیت حفظ عملکرد نخاع و اعصاب گردنی، توصیه می شود حتما به بهترین جراح مغز و اعصاب تهران مراجعه نمایید تا ضمن کاهش خطرات، بهترین نتیجه درمانی حاصل شود.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، عمل دیسک گردن راه حلی موثر و هدفمند برای بیمارانی بوده که با دردهای مزمن، محدودیت حرکتی یا علائم عصبی ناشی از بیرون زدگی یا تخریب دیسک های بین مهره ای مواجه هستند و درمان های غیرجراحی برای آنها کافی نبوده است. این جراحی با برداشتن فشار از روی اعصاب و نخاع باعث بهبود کیفیت زندگی، کاهش درد و بازگشت عملکرد طبیعی گردن می شود. البته تصمیم گیری برای انجام آن باید با بررسی دقیق وضعیت بیمار، تصویربرداری های تشخیصی و نظر متخصص مغز و اعصاب یا جراح ستون فقرات انجام شود.
