جراحی تومور مغزی از طریق بینی، که به آن جراحی اندوسکوپی ترانس نازال یا جراحی از طریق سینوس اسفنوئید نیز گفته میشود، یک روش کمتهاجمی برای برداشتن تومورهای خاص مغزی است. این تکنیک برای تومورهایی که در قاعده جمجمه، غده هیپوفیز یا نزدیک به آن قرار دارند، استفاده میشود. این روش برای همه انواع تومورهای مغزی مناسب نیست و انتخاب روش جراحی بستگی به موقعیت، اندازه و نوع تومور دارد.
مزایای جراحی تومور مغزی از طریق بینی
این روش نسبت به روشهای کلاسیک جراحی تومور مغزی دارای مزایای بسیاری است که در ادامه به تعدادی از آنها اشاره مینمائیم.
کاهش خطرات و عوارض جانبی نسبت به روشهای سنتی
در جراحی به روشهای سنتی تومور مغزی باید برشهای بزرگ روی سر ایجاد شود و قسمتی از جمجمه برداشته میشود تا جراح بتواند به تومور دسترسی داشته باشد اما در روش جراحی از طریق بینی هیچ گونه برش و شکافی در جمجمه ایجاد نمیشود در نتیجه عوارض جانبی مانند خونریزی، تورم، عفونت و سایر عوارض احتمالی در جراحی از طریق بینی به شدت کاهش مییابد.
زمان بهبودی سریعتر
همان طور که اشاره کردیم در این جراحی هیچ گونه برشی روی جمجمه ایجاد نمیشود. زمانی که جراحی به روش سنتی انجام میشود، بیماران بعد از برداشتن بخشی از جمجمه نیاز به دوران نقاهت بسیار طولانی برای جوش خوردن استخوان جمجمه و زخمهای حاصل از جراحی دارند. اما هنگامی که جراحی از طریق بینی انجام میشود هیچ گونه زخم خارجی وجود نخواهد داشت به همین علت زمان بهبودی پس از عمل به شدت کاهش مییابد.
دقت بالاتر
جراح با کمک آندوسکوپ میتواند به بخشهایی از مغز دسترسی پیدا کند که در جراحی به روش سنتی قابل دسترسی نیست.
باقی نماندن جای اسکار و زخم
جراحی تومور مغزی از طریق بینی هیچ گونه زخم و اسکاری روی پوست سر و جمجمه به جای نخواهد گذاشت.
مراحل جراحی تومور مغزی از طریق بینی
مراحل جراحی تومور مغزی از طریق بینی بدین صورت خواهد بود:
- ابتدا بیهوشی صورت میگیرد.
- لولهای بلند و نازک به نام آندوسکوپ که سر آن به یک دوربین پیشرفته و منبع نور مجهز است از طریق بینی وارد سینوسها میشود و سپس به محل تومور میرسد.
- تصاویر آندوسکوپ به صورت بزرگنمایی شده روی مانیتور برای جراح نمایش داده میشوند.
- سپس ابزارهای جراحی که به صورت ویژه برای این نوع جراحی تهیه شدهاند از طریق بینی وارد میشوند.
- پس از اینکه تومور خارج شد، قاعدهی جمجمه بازسازی میشود تا پایهی جمجمه به طور کامل بسته شود. در واقع راه ارتباطی که بین مغز و بینی باز شده بود به طور کامل بسته میشود.
- در انتها ابزار جراحی از طریق بینی خارج میشود. بینی پانسمان میشود و بیمار به اتاق ریکاوری منتقل میشود.
آمادگیهای لازم قبل از عمل جراحی
- اگر سیگاری هستید، حداقل از دو هفته پیش از جراحی سیگار کشیدن را ترک کنید.
- از دو هفته پیش از جراحی مصرف داروهای مسکن مانند آسپرین و ایبوپروفن را قطع کنید..
- در صورتی که ویتامین E مصرف کنید، مصرف این دارو را قطع کنید. (به طور کلی تمام داروهایی که مصرف میکنید را پیش از جراحی به پزشک اطلاع دهید)
- پیش از جراحی مطابق دستور پزشک ناشتا باشید.
تکنیکهای پیشرفته در جراحی تومور مغزی از راه بینی
جراحی تومور مغزی از طریق بینی یک روش کم تهاجمی است. در این روش جراح میتواند از طریق بینی به نواحی در قاعدهی مغز و بالای ستون فقرات دسترسی داشته باشد.
تکنیکهای پیشرفتهای که در این جراحی به کار برده میشوند شامل دستگاه آندوسکوپ و ابزارهای پیشرفتهی جراحی است که از طریق سوراخ بینی وارد میشود و پس از عبور از سینوسها با کمک دوربینی که در قسمت ابتدای آن قرار گرفته است میتواند محل دقیق تومور را شناسایی نماید.
آندوسکوپ به جراح این امکان را میدهد که با حفظ ساختارهای طبیعی مغز و کمترین آسیب به بافت مغز، تومور را خارج نماید. برای جراحی تومور مغزی جراح باید تخصص و تجربهی بسیار بالایی داشته باشد.
انواع تومورهای مغزی قابل جراحی از طریق بینی
جراحی تومورهای مغزی از طریق بینی در ابتدا بیشتر برای تومورهای خوش خیم مانند آدنوم هیپوفیز مورد استفاده قرار گرفت اما در حال حاضر انواع مختلفی از تومورهای مغزی را میتوان به این شیوه تحت درمان قرار داد. به عنوان مثال:
- تومورهای هیپوفیز: تومورهای هیپوفیز رایجترین تومورهای مغز هستند که در غده هیپوفیز ایجاد میشوند. تومورهای هیپوفیز میتوانند در تولید هورمونهای این غده اختلال ایجاد نمایند.
- مننژیوم (تومورهایی که از پوشش داخلی مغز منشا میگیرند)
- کرانیوفارنژیوم (نوعی تومور که از بافت غده هیپوفیز شروع میشود)
- کیست شکاف راتکه (ضایعات خوش خیمی هستند که معمولاُ درروی غدهی هیپوفیز ایجاد میشوند)
- کوردوما (تومورهای بدخیم با رشد آهسته در پایه جمجمه)
ریکاوری و مراقبتهای پس از جراحی تومور مغزی از راه بینی
بعد از اتمام جراحی، بینی و اطراف آن احتمالاُ با با یک گاز استریل پانسمان میشوند. پانسمانها معمولاُ یک هفته بعد از جراحی برداشته میشوند.
اغلب بیماران به مدت یک الی دو روز در بیمارستان بستری میمانند و پس از اینکه حال عمومی مساعدی پیدا کردند میتوانند به منزل بازگردند.
بیماران بعد از دو الی سه هفته معمولاُ میتوانند فعالیتهای روزمرهی خود را آغاز نمایند. در صورتی که کار شما شامل بلند کردن اجسام سنگین نیست میتوانید به تدریج به محل کار خود بازگردید.
توصیه میشود پیش از اینکه به محل کار خود بازگردید ابتدا با پزشک خود مشورت نمایید.
دستورالعملهایی که پس از جراحی باید رعایت کنید:
- داروهای آنتی بیوتیک و مسکن که برای شما تجویز شده است را باید به طور کامل مصرف کنید.
- از عطسه کردن و فین کردن بینی برای حداقل سه هفته خودداری نمائید.
- تا سه هفته فعالیتهای سنگین انجام ندهید.
- از بلند کردن اجسام سنگین تا زمان بهبود کامل خودداری نمائید.
- عوارض احتمالی و نحوه مدیریت آنها پس از عمل
هر جراحی و مداخلهی پزشکی معمولاُ با عوارض و خطراتی همراه است. جراحی تومور مغزی به دلیل شیوهی جراحی معمولاُ با عوارض کمتری روبرو است، برخی از عوارض جراحی تومور مغزی عبارتند از:
- واکنش نسبت به داروهای بیهوشی
- خونریزی بیش از حد
- تجمع خون در محل زخم
- آسیب به عروق و اعصاب (به ویژه اعصاب بینایی)
- خارج شدن مایع مغزی از بینی
- عفونتهایی مانند مننژیت
- لخته شدن خون
هر کدام از این عوارض در تعداد اندکی از بیماران ممکن است رخ دهد اما در صورتی که جراحی شما توسط یک جراح با تجربه انجام شود و دستورالعملهای پس از جراحی را به خوبی رعایت نمایید، احتمال بروز عوارض بسیار کاهش خواهد یافت.
بیشتر بخوانید: عود یا بازگشت تومور مغزی
مقایسه جراحی تومور مغزی از طریق بینی با روشهای سنتی
جراحی تومور مغزی از طریق بینی یکی از روشهای نوین است که در سالهای اخیر نحوهی جراحی تومورهای مغزی را بسیار کم تهاجمی کرده است. تفاوتهای عمدهای بین جراحی تومور مغزی از طریق بینی و روشهای سنتی وجود دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره مینمائیم.
تفاوتهای اصلی در تکنیک و نتایج جراحی
مهمترین تفاوتی که در روش جراحی از طریق بینی با روشهای سنتی وجود دارد استفاده از دستگاه آندوسکوپ است که جراح را قادر میسازد بدون هرگونه برش خارجی بتواند قسمتهای داخل قاعدهی مغز را ببیند، موقعیت تومور را با دقت مشاهده و ارزیابی نماید و در نهایت بدون اینکه به بافتهای اطراف آسیب وارد نماید، تومور را با موفقیت خارج نماید.
موارد برتری نسبت به جراحی باز
- خونریزی کمتر در حین جراحی
- عوارض کمتر پس از جراحی به دلیل دقت بالا هنگام جراحی
- کاهش زمان جراحی
- کاهش عوارض جراحی
- کاهش دوران نقاهت
هزینه جراحی تومور مغزی از طریق بینی
یکی از نگرانیهای اصلی بیمارانی که با تشخیص تومور مغزی مواجه میشوند در مورد هزینههای جراحی است. در اغلب موارد بیمههای درمانی کشور هزینههای جراحیهایی مغز را تا درصد زیادی پرداخت میکنند
در صورتی که تمایل دارید اطلاع دقیقی در مورد هزینه جراحی تومور مغزی به دست بیاورید باید به نمایندگیهای بیمه در شهر خود تماس بگیرید تا اطلاع دقیقی از درصد هزینههایی که بیمه به شما پرداخت می نماید کسب نماید.
عوامل متعددی در هزینهی نهایی جراحی تومور مغزی از طریق بینی تاثیر دارند که مهمترین آنها عبارتند از:
- دستمزد جراح
- هزینههای بیمارستان
- هزینهی داروهای پیش از جراحی و پس از جراحی
- هزینهی مراقبت بعد از جراحی تومور مغزی
شرایط پوشش بیمهای برای این نوع جراحی پیشرفته
جراحی تومور مغزی از طریق بینی به تجهیزات بسیار پیشرفتهای نیاز دارد که ممکن است در تمام بیمارستانها وجود نداشته باشد. با توجه به اینکه بیمههای درمانی در کشور ما فقط بیمارستانهای دولتی را تحت پوشش قرار میدهند باید با پزشک خود در مورد بیمارستانی که قرار است جراحی انجام شود مشورت داشته باشید.
