ساییدگی مهره های گردن یکی از مشکلات رایج ستون فقرات بوده که با افزایش سن یا فشارهای مکرر به گردن ممکن است بسیاری از افراد را درگیر کند. این عارضه که در اصطلاح پزشکی به آرتروز گردن یا اسپوندیلوز گردنی نیز شناخته می شود به تخریب تدریجی دیسک ها و مفاصل بین مهره های گردنی اشاره دارد و باعث درد، خشکی و حتی بی حسی در شانه، دست و انگشتان می شود. اما چرا برخی افراد زودتر دچار ساییدگی گردن می شوند؟ چه علائمی نشانه این مشکل هستند و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ در این مقاله قصد داریم به صورت کامل و کاربردی به بررسی علل ساییدگی مهره های گردن، علائم هشداردهنده، روشهای تشخیص و روشهای درمان آن می پردازیم پس با ما همراه باشید.
ساییدگی مهره گردن چیست؟
ستون فقرات گردنی از هفت مهره تشکیل شده که از زیر جمجمه شروع می شوند و وظیفه حفاظت از نخاع و تحمل وزن سر را بر عهده دارند. بین این مهره ها، ساختارهایی ژله ای و نرم به نام دیسک بین مهره ای قرار گرفته اند که مانند بالشتک عمل می کنند و ضربات وارده به ستون فقرات را جذب می کنند.
ساییدگی مهره های گردن یا اسپوندیلوز گردن یک فرآیند تحلیل رونده و طبیعی است که معمولا با افزایش سن رخ می دهد. با افزایش سن، دیسک های بین مهره ای به تدریج آب خود را از دست می دهند، خشک و منقبض می شوند و ارتفاع آنها کاهش پیدا می کند. این اتفاق باعث می شود مهره ها به یکدیگر نزدیک تر شوند و اصطکاک بین آنها افزایش یابد.
علائم ساییدگی مهره گردن
بهتر است بدانید اسپوندیلوز گردن همیشه با علائم همراه نیست اما زمانی که علائم بروز می کنند، شدت آنها از خفیف تا شدید متغیر است. این علائم به دلیل فشار روی اعصاب نخاعی یا خود نخاع ایجاد می شوند. در ادامه به شایع ترین علائم این بیماری اشاره می نماییم:
- مشکل در حفظ تعادل و راه رفتن
- ضعف در عضلات دست ها و پاها
- درد انتشاری به شانه ها، بازوها و دست ها
- کاهش دامنه حرکتی و انعطاف پذیری گردن
- صدا دادن مهره های گردن هنگام حرکت دادن آن
- سردردهایی که معمولا از پشت سر شروع می شوند
- درد و سفتی در ناحیه گردن که ممکن است با حرکت بدتر شود.
- از دست دادن کنترل مثانه یا روده (در موارد بسیار شدید و نادر)
- احساس سوزن سوزن شدن یا بی حسی در شانه ها، بازوها یا دست ها
بیشتر بخوانید: جراحی دیسک گردن چیست؟
دلایل بروز ساییدگی مهره های گردن
علت اصلی ساییدگی مهره های گردن، فرسودگی طبیعی ستون فقرات به دلیل افزایش سن است. اما عوامل دیگری نیز وجود دارند که این فرآیند را تسریع کرده و خطر ابتلا را افزایش می دهند که عبارتند از:
- سبک زندگی: عواملی مانند سیگار کشیدن و چاقی نیز در تسریع روند ساییدگی مهره ها دخیل می باشند.
- عوامل ژنتیکی: داشتن سابقه خانوادگی ابتلا به این عارضه، احتمال بروز این بیماری را در فرد افزایش می دهد.
- آسیب های قبلی: صدمات ناشی از تصادفات، سقوط یا فعالیت های ورزشی، روند فرسودگی مهره های گردن را سرعت می بخشند.
- فعالیت های شغلی: مشاغلی که نیازمند حرکات تکراری گردن، بلند کردن اجسام سنگین یا قرار گرفتن در وضعیت های نامناسب برای مدت طولانی هستند، فشار روی گردن را افزایش می دهند.
- سفت شدن رباط ها: رباط ها بافت هایی هستند که استخوان های ستون فقرات را به یکدیگر متصل می کنند. این رباط ها با گذشت زمان سفت و ضخیم می شوند که حرکت گردن را محدود و دردناک می کند.
کم آبی و تحلیل دیسک ها: با افزایش سن، دیسک های بین مهره ای، محتوای آب خود را از دست می دهند که باعث کاهش ارتفاع، خشکی و شکنندگی آنها می شود و توانایی آنها را برای جذب ضربه کم می کند. - فتق دیسک: گاهی اوقات به دلیل فرسودگی، در لایه بیرونی دیسک ها ترک هایی ایجاد می شود. این ترک ها اجازه می دهند که بخش ژله ای داخلی دیسک به بیرون نشت کند یا برجسته شود (فتق دیسک) و به نخاع و اعصاب فشار بیاورد.
- ایجاد خارهای استخوانی (استئوفیت): در پاسخ به تحلیل دیسک ها و افزایش فشار، بدن تلاش می کند با ساختن استخوان های اضافی، ستون فقرات را پایدارتر کند. این خارهای استخوانی، کانال نخاعی را تنگ کرده و به ریشه های عصبی فشار وارد می کنند.
روشهای تشخیص ساییدگی مهره های گردن
پزشک برای تشخیص اسپوندیلوز گردن ابتدا به شرح حال بیمار گوش می دهد و یک معاینه فیزیکی کامل انجام می دهد. در این معاینه، دامنه حرکتی گردن، قدرت عضلات و واکنش های عصبی بیمار بررسی می شود. به طور کلی روشهای تشخیص این بیماری به شرح زیر است:
- میلوگرافی
- سی تی اسکن
- نوار عصب و عضله
- تصویربرداری با اشعه ایکس
- تصویربرداری تشدید مغناطیسی
بیشتر بخوانید: آرتروز گردن چیست؟
روشهای درمان ساییدگی مهره های گردن
بهتر است بدانید هدف اصلی از درمان اسپوندیلوز گردن، کاهش درد، بهبود عملکرد و جلوگیری از آسیب دائمی به اعصاب و نخاع است. بهتر است بدانید بیشتر موارد این بیماری به درمان های غیرجراحی به خوبی پاسخ می دهند. در ادامه به روشهای درمان ساییدگی مهره های گردن اشاره می نماییم:
- طب سوزنی
- ماساژ درمانی
- سرما و گرما درمانی
- استفاده از گردنبند طبی
- تزریق استروئید اپیدورال
- فیزیوتراپی و تمرینات ورزشی
- اصلاح سبک زندگی و وضعیت بدنی
- جراحی در موارد شدید و عدم پاسخ به درمان های دیگر
- مصرف داروها مانند داروهای ضدالتهابی و شل کننده های عضلانی
نکته: در مواردی که علائم شدید هستند و به درمان های غیرجراحی پاسخ نمی دهند، ممکن است جراحی ضروری باشد. به همین دلیل انتخاب یک جراح ماهر برای دستیابی به بهترین نتیجه بسیار مهم است. هنگام جستجو برای بهترین جراح مغز و اعصاب تهران، بیماران باید به تخصص و سابقه جراح در زمینه جراحی های ستون فقرات توجه کنند.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، ساییدگی مهره های گردن یا اسپوندیلوز گردن یک بیماری تحلیل رونده و بسیار شایع بوده که عمدتا به دلیل فرآیند طبیعی پیری رخ می دهد. اگرچه این وضعیت در بسیاری از افراد بدون علائم بوده اما منجر به درد، سفتی و علائم عصبی می شود که کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار می دهد. روشهای درمانی متعددی از فیزیوتراپی و دارو درمانی گرفته تا جراحی برای مدیریت این عارضه وجود دارد. اقدام اصلی در کنترل موفقیت آمیز این بیماری، پیروی از دستورات پزشک، اصلاح سبک زندگی و انجام منظم تمرینات تقویتی است.
