تنگی کانال نخاع کمری یکی از رایج ترین عارضه های ستون فقرات بوده که با افزایش سن یا به دلیل آسیب دیدگی ستون فقرات بوجود می آید. این وضعیت ناشی از کاهش فضای کانال نخاعی بوده که منجر به فشردگی عصب ها و بروز علائمی اعم از درد کمر، ضعف عضلانی، گزگز و بی حسی در پاها می شود. درمان این بیماری به شدت علائم و وضعیت بیمار بستگی دارد به همین دلیل روشهای درمان برای هر فرد متفاوت است. در این مقاله به بررسی جامع روشهای درمانی و نکات کلیدی در مدیریت این بیماری می پردازیم پس با ما همراه باشید.
روشهای تشخیص تنگی کانال نخاع کمر
معمولا افراد مبتلا به تنگی کانال نخاعی کمری با علائم مشابه سایر مشکلات ستون فقرات اشتباه می گیرند، به همین دلیل تشخیص صحیح و دقیق این عارضه از اهمیت بالایی برخوردار است. ابتدا بهترین متخصص مغز و اعصاب، تشخیص اولیه تنگی کانال نخاعی را بر اساس علائم و مدارک پزشکی تایید می کند. سپس برای تشخیص دقیق این بیماری از روشهای تصویربرداری استفاده می کند.
معاینه فیزیکی
اولین گام برای تشخیص و بررسی این بیماری، معاینه فیزیکی است. ابتدا پزشک با بررسی مدارک پزشکی و معاینه جسمی علائم شما عزیزان را بررسی می کند و به تشخیص اولیه تنگی کانال نخاع کمر می پردازد. این معاینات شامل روشهایی اعم از بررسی دامنه حرکت، بررسی قدرت عضلات و تست های عصبی می باشد.
تصویربرداری MRI
تصویربرداری ام آر آی یکی از بهترین و دقیق ترین روشهای تصویربرداری جهت تشخیص تنگی کانال نخاعی کمر است. بهتر است بدانید این روش تصویربرداری بدون استفاده از اشعه، تمام جزئیات مربوط به نخاع، اعصاب و ساختارهای آن را شناسایی می کند. با استفاده از این روش تغییرات ناشی از تنگی نخاع، تورم، فتق دیسک یا حتی تومورهای نخاعی قابل تشخیص است.
سی تی اسکن
تصویربرداری سی تی اسکن یکی دیگر از روشهای تشخیص این عارضه بوده که با استفاده از اشعه ایکس تصاویر دقیقی از ساختارهای استخوانی ستون فقرات بدست می آید. لازم به ذکر است پزشک با استفاده از این روش شکل و اندازه کانال نخاعی را بررسی می نماید و تنگی یا تغییرات در آن را تشخیص می دهد.
میلوگرام (Myelogram)
میلوگرام نوعی تصویربرداری خاص بوده که در این روش رنگ کنتراست به مایع مغزی نخاعی (CSF) تزریق می شود تا تصاویر دقیق تری از کانال نخاعی و ریشه های عصبی بدست آید. لازم به ذکر است این روش زمانی انجام می شود که MRI در دسترس نباشد یا اطلاعات بیشتری در زمینه تنگی کانال نخاعی و وضعیت ریشه های عصبی مورد نیاز باشد.
روشهای درمان تنگی کانال نخاع کمر
درمان تنگی کانال نخاعی کمر به دو دسته روشهای غیر جراحی و جراحی تقسیم می شود که در ادامه به بررسی آنها می پردازیم:
روشهای غیر جراحی
بهتر است بدانید امروزه روشهای متعددی برای درمان تنگی کانال نخاعی وجود دارد که منجر به کاهش درد شما عزیزان می شود. در این قسمت به روشهای غیر جراحی اشاره می نماییم تا شما عزیزان بدون ریسک و درد زیاد، به زندگی طبیعی خود بازگردید.
فیزیوتراپی تخصصی
فیزیوتراپی یکی از موثرترین روش های درمان برای تنگی کانال نخاعی است. در این روش، فیزیوتراپ با استفاده از تکنیک های دستی و تمرینات خاص، عملکرد ستون فقرات را اصلاح می کند که در نتیجه منجر به کاهش فشار بر اعصاب فشرده شده می شود.
بیشتر بخوانید: روشهای درمان تنگی کانال مچ دست
ورزش درمانی
یکی از رایج ترین روش درمان تنگی کانال نخاع کمر، ورزش درمانی به ویژه تمرینات تقویتی هدفمند است. لازم به ذکر است این تمرینات منجر به تقویت عضلات اطراف ستون فقرات می گردد. این تمرینات بدون استفاده از دستگاه های پیچیده، بدن را قوی تر و انعطاف پذیرتر می کند و باعث جلوگیری از ایجاد فشار اضافی بر روی نخاع می شود.
اصلاح سبک زندگی
بهتر است بدانید در برخی موارد، کوچک ترین تغییرات در نحوه نشستن، ایستادن، خوابیدن یا رژیم غذایی منجر به کاهش دردهای کمر می شود. در این زمینه حتما با پزشک خود مشورت کنید تا این عادات را به گونه ای تغییر دهند که از فشار اضافی به ستون فقرات جلوگیری شود. لازم به ذکر است کاهش وزن، پرهیز از فعالیت های سنگین و انجام تمرینات سبک مانند پیاده روی نقش بسزایی در درمان تنگی کانال نخاعی کمر دارد.
طب سوزنی
طب سوزنی یکی دیگر از روشهای غیرجراحی بوده که منجر به کاهش درد و التهاب در ناحیه ستون فقرات می شود. در این روش با استفاده از سوزن های ظریف که به نقاط خاصی از بدن وارد می شوند، جریان انرژی در بدن بهبود می یابد و باعث آرامش شما عزیزان می شود.
دارودرمانی
دارودرمانی یکی از روشهای موثر برای درمان تنگی کانال نخاعی کمر بوده که باعث کاهش درد و التهاب کمر می شود و همینطور به روند بهبود سرعت می بخشد.
- داروهای شل کننده عضلانی منجر به کاهش اسپاسم های عضلانی می شود.
- تزریق کورتیکواستروئید به فضای اپیدورال باعث می شود تا التهاب و درد کمر کاهش یابد.
- داروهایی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن برای کاهش درد و التهاب ناحیه آسیب دیده مورد استفاده می شود.
- پمادهایی مانند کپسایسین به صورت موضعی روی ناحیه مورد نظر اعمال می شود و باعث تسکین موقتی درد می شود.
روشهای جراحی
جراحی این عارضه دارای روشهای مختلفی بوده که به شرح زیر است:
جراحی آندوسکوپی
جراحی آندوسکوپی یک روش پیشرفته بوده که پزشک با استفاده از یک دوربین کوچک و ابزارهای خاص به داخل کانال نخاعی دسترسی می یابد. این نوع جراحی دارای عوارض کمتری بوده و همچنین دارای ویژگی هایی اعم از دسترسی از طریق برش های کوچک، مشاهده مستقیم، دوره نقاهت کوتاه تر می باشد.
جراحی لیزری
لازم به ذکر است جراحی لیزری یکی از روشهای کم تهاجم بوده که با استفاده از پرتوهای لیزر انجام می شود. لازم به ذکر است این روش دارای ویژگی هایی اعم از دقت بالا، کاهش خونریزی، دوره بهبودی سریع می باشد.
جراحی باز
جالب است بدانید در موارد شدید، جراحی باز برای گشاد کردن کانال نخاعی انجام می شود. در این روش، بخشی از فاست ها برداشته شده و برای پایداری مهره ها، از پیچ و میله استفاده می کنند.
بیشتر بخوانید: روشهای درمان تومور مغزی کودکان
جراحی دیسککتومی
دیسککتومی یک روش کم تهاجم بوده که برای حذف بخشی از دیسک های فتق کرده که به اعصاب فشار وارد می کند، انجام می شود. در این روش، جراح با استفاده از برش های بسیار کوچک و ابزارهای مخصوص، دیسک آسیب دیده را از محل خود خارج می کند.
جراحی لامینکتومی
لامینکتومی یکی دیگر از روشهای جراحی بوده که در آن بخش کوچکی از استخوان های ستون فقرات برداشته می شود تا فضای بیشتری برای نخاع و ریشه های عصبی ایجاد گردد. بهتر است بدانید در این روش جراح از ابزارهای ویژه برای برداشتن لامینا از طریق برش های کوچک استفاده می کند.
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از جراحی تنگی کانال نخاع کمر
فیوژن
در صورتی که شدت تنگی کانال نخاع شدید باشد، ممکن است فیوژن ستون فقرات انجام شود. در این روش، جراح دو یا چند مهره از ستون فقرات را به یکدیگر متصل می کند تا از حرکت غیرطبیعی آنها جلوگیری شود. لازم به ذکر است این روش با برش های کوچک و ابزارهای مخصوص انجام می شود.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، درمان تنگی کانال نخاعی کمر بر اساس شدت مشکل و وضعیت بیمار انتخاب می شود. روشهای غیرجراحی شامل فیزیوتراپی، دارو درمانی و ورزش درمانی بوده که این روش ها برای بسیاری از بیماران موثر است. در صورتی که این روشها موثر و کافی نباشد، جراحی های کم تهاجم همچون آندوسکوپی و لیزر با دقت بالا و دوران نقاهت کوتاه تر بهترین گزینه برای درمان تنگی کانال نخاعی کمر می باشد.
